సైబర్‌ నేరాల ఉచ్చులో దేశం!

• ఐదేళ్లలో రూ.55 వేల కోట్లకు పైగా నష్టం
• 2026 తొలి ఆరు నెలల్లోనే రూ.10,179 కోట్లు స్వాహా.. తెలంగాణలో రూ.614 కోట్లకు పైగా నష్టం
• ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 2025లో రూ.815 కోట్ల నష్టం.. తక్షణ ఫిర్యాదుతోనే డబ్బు రక్షణకు అవకాశం

అమరావతి :దేశవ్యాప్తంగా సైబర్‌ ఆర్థిక మోసాలు ప్రజల జీవితకాలపు పొదుపులను హరించివేస్తున్నాయి. నకిలీ పెట్టుబడి పథకాలు, డిజిటల్‌ అరెస్టుల పేరుతో బెదిరింపులు, బ్యాంకు అధికారులమంటూ ఫోన్‌ కాల్స్‌, ఓటీపీ మోసాలు, నకిలీ యాప్‌ల ద్వారా సైబర్‌ నేరగాళ్లు ప్రజల సొమ్మును కొల్లగొడుతున్నారు. కేంద్ర ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం 2021 నుంచి 2025 వరకు నమోదైన ఆర్థిక సైబర్‌ మోసాల ఫిర్యాదుల్లో నివేదించిన నష్టం రూ.55 వేల కోట్లకు పైగా ఉంది. 2026 జనవరి నుంచి జూన్‌ వరకు కేవలం ఆరు నెలల్లోనే మరో రూ.10,178.97 కోట్ల నష్టం నమోదైంది. ఈ గణాంకాలు దేశంలో సైబర్‌ నేరాల తీవ్రతను స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

ఐదేళ్లలో రూ.55,649 కోట్ల నష్టం

కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని ఇండియన్‌ సైబర్‌ క్రైమ్‌ కోఆర్డినేషన్‌ సెంటర్‌ (I4C) నిర్వహించే జాతీయ సైబర్‌ క్రైమ్‌ రిపోర్టింగ్‌ పోర్టల్‌ గణాంకాల ప్రకారం 2021లో రూ.551 కోట్లుగా ఉన్న నివేదిత నష్టం 2024లో రూ.22,848 కోట్లకు చేరింది. 2025లో రూ.22,495 కోట్ల నష్టం నమోదైంది.
2021లో నమోదైన ఫిర్యాదులతో పోలిస్తే 2025లో ఫిర్యాదుల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది. అయితే ఈ సంఖ్యలు ఫిర్యాదుల్లో నివేదించిన నష్టాన్ని సూచిస్తాయి. ప్రతి ఫిర్యాదులోని మొత్తం నిర్ధారిత నేర నష్టమేనని భావించకూడదు.

2026 తొలి ఆరు నెలల్లో రూ.10,179 కోట్ల నష్టం

ఈ ఏడాది జనవరి 1 నుంచి జూన్‌ 30 వరకు దేశవ్యాప్తంగా 12.71 లక్షలకు పైగా సైబర్‌ ఆర్థిక మోసాల ఫిర్యాదులు నమోదయ్యాయి. వీటిలో బాధితులు నివేదించిన నష్టం రూ.10,178.97 కోట్లుగా ఉంది. అంటే రోజుకు సగటున సుమారు రూ.56 కోట్ల నష్టం నమోదైనట్లు లెక్కించవచ్చు.

ఫిర్యాదుల సంఖ్యలో ఉత్తరప్రదేశ్‌ ముందుండగా, ఆర్థిక నష్టం పరంగా మహారాష్ట్ర అత్యధికంగా ప్రభావితమైంది. మహారాష్ట్రలో రూ.1,637.66 కోట్లు, కర్ణాటకలో రూ.1,097.37 కోట్లు, తమిళనాడులో రూ.897.79 కోట్ల నష్టం నమోదైంది. తెలంగాణలోనూ రూ.614.18 కోట్లకు పైగా నష్టం నమోదైనట్లు రాష్ట్రాలవారీ గణాంకాలను ఉటంకించిన నివేదికలు వెల్లడించాయి.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రూ.815 కోట్ల నష్టం
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 2025 సంవత్సరానికి సంబంధించి రాష్ట్ర పోలీసు శాఖ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం 62,414 సైబర్‌ మోసాల ఫిర్యాదులు అందాయి. వీటిలో 2,332 కేసుల్లో ఎఫ్‌ఐఆర్‌లు నమోదు చేశారు. మొత్తం నష్టం రూ.815 కోట్లుగా ఉండగా, సుమారు రూ.98 కోట్లను బ్యాంకు ఖాతాల్లో నిలిపివేశారు. బాధితులకు తిరిగి అందిన మొత్తం సుమారు రూ.3 కోట్లుగా నమోదైంది.
ఈ వివరాలను ఆంధ్రప్రదేశ్‌ పోలీసు ఉన్నతాధికారులు వెల్లడించినట్లు వార్తా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. అయితే 2026 జనవరి–జూన్‌ కాలానికి సంబంధించి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రానికి సంబంధించిన ఫిర్యాదులు, నష్టం, రికవరీల పూర్తి వివరాలు ఇదే గణాంకాల సమూహంలో నిర్ధారించలేకపోయాం.

తెలంగాణలో ఆరు నెలల్లో రూ.614 కోట్లకు పైగా నష్టం
తెలంగాణలో 2026 జనవరి నుంచి జూన్‌ వరకు సైబర్‌ ఆర్థిక మోసాల కారణంగా రూ.614.18 కోట్లకు పైగా నష్టం నమోదైనట్లు కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ గణాంకాలను ఉటంకించిన వార్తా నివేదిక పేర్కొంది.
అయితే ఈ కాలానికి సంబంధించిన తెలంగాణలోని మొత్తం ఫిర్యాదుల సంఖ్య, బ్యాంకుల్లో నిలిపివేసిన మొత్తం, బాధితులకు తిరిగి చెల్లించిన మొత్తానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు అందుబాటులో ఉన్న ఈ నివేదికలో లేవు. .

డబ్బును రక్షించేందుకు కేంద్రం చర్యలు
సైబర్‌ మోసం జరిగిన వెంటనే ఫిర్యాదు చేస్తే డబ్బు ఇతర ఖాతాలకు తరలిపోకుండా అడ్డుకునే అవకాశం ఉంటుంది. కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం 2026 జూన్‌ 30 నాటికి సిటిజన్‌ ఫైనాన్షియల్‌ సైబర్‌ ఫ్రాడ్‌ రిపోర్టింగ్‌ అండ్‌ మేనేజ్‌మెంట్‌ సిస్టమ్‌ ద్వారా 32.80 లక్షలకు పైగా ఫిర్యాదుల్లో రూ.11,158 కోట్లకు పైగా మొత్తాన్ని రక్షించినట్లు తెలిపింది.
ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, బ్యాంకు ఖాతాలో డబ్బును నిలిపివేయడం, బాధితుడికి ఆ మొత్తాన్ని తిరిగి చెల్లించడం రెండూ వేర్వేరు ప్రక్రియలు. నిలిపివేసిన డబ్బు మొత్తం బాధితులకు తిరిగి అందినట్లుగా భావించకూడదు.

డిజిటల్‌ అరెస్టుల పేరుతో దోపిడీ
పోలీసులమని, సీబీఐ అధికారులమని, న్యాయస్థానం నుంచి మాట్లాడుతున్నామని చెప్పి ప్రజలను భయపెట్టి డబ్బు బదిలీ చేయించే మోసాలు ఇటీవల ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా వృద్ధులు, పదవీ విరమణ చేసిన ఉద్యోగులు, తమ జీవితకాలపు పొదుపులను బ్యాంకుల్లో ఉంచుకున్న వారు ఇలాంటి మోసాలకు గురవుతున్నారు.
ఫోన్‌లో ఎవరూ చట్టబద్ధంగా వ్యక్తిని ‘డిజిటల్‌ అరెస్టు’ చేయలేరు. ప్రభుత్వ సంస్థల పేరుతో బెదిరిస్తూ డబ్బు బదిలీ చేయమని అడిగితే వెంటనే సంబంధిత అధికారిక సంస్థను స్వతంత్రంగా సంప్రదించి నిర్ధారించుకోవాలి.

మోసపోతే వెంటనే 1930కు ఫోన్‌ చేయండి

సైబర్‌ ఆర్థిక మోసానికి గురైన వెంటనే బాధితులు జాతీయ హెల్ప్‌లైన్‌ 1930కు ఫోన్‌ చేయాలి. అలాగే జాతీయ సైబర్‌ క్రైమ్‌ రిపోర్టింగ్‌ పోర్టల్‌లో ఫిర్యాదు నమోదు చేయాలి. సంబంధిత బ్యాంకుకు కూడా తక్షణమే సమాచారం ఇవ్వాలి.

ఓటీపీ, యూపీఐ పిన్‌, సీవీవీ, బ్యాంకు పాస్‌వర్డ్‌లను ఎవరికీ వెల్లడించకూడదు. డబ్బు అందుకోవడానికి యూపీఐ పిన్‌ నమోదు చేయాల్సిన అవసరం ఉండదనే విషయాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి. అధిక లాభాల హామీ ఇచ్చే అనుమానాస్పద పెట్టుబడి పథకాలు, తెలియని లింకులు, నకిలీ యాప్‌ల పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండాలి.

సైబర్‌ నేరాల నియంత్రణలో ప్రభుత్వ సంస్థల చర్యలతో పాటు ప్రజల్లో అవగాహన అత్యంత కీలకం. మోసం జరిగిన వెంటనే ఫిర్యాదు చేయడం, బ్యాంకు లావాదేవీలను పరిశీలించడం, అపరిచితుల సూచనల మేరకు డబ్బు బదిలీ చేయకపోవడం ద్వారా నష్టాన్ని తగ్గించే అవకాశం ఉంది